ارزش برابری ریال ایران و دلار آمریکا چیست؟

، ۳۰ دی ۱۳۹۱

نوسان قیمت دلار، حدود یک سال و سه ماه قبل شروع شد (نمودار 1) و بعد از بالا رفتن ناگهانی قیمت دلار در تابستان امسال (1391)، اختلاف نظرها بر سر قیمت واقعی دلار آمریکا بر حسب ریال بالا گرفت.

نمودار 1- نوسان قیمت دلار از تابستان 1390 تا پاییر 1391؛ (قرمز: نرخ بانک مرکزی؛ آبی: نرخ دلار در بازار آزاد؛ سبز: نرخ دلار رقابتی)

نمودار 1- نوسان قیمت دلار از تابستان 1390 تا پاییر 1391؛ (قرمز: نرخ بانک مرکزی؛ آبی: نرخ دلار در بازار آزاد؛ سبز: نرخ دلار رقابتی)

دولت ایران در سال 1380 ارزش برابری هر دلار آمریکا برابر ریال ایران را 8.000 ریال اعلام کرد. اگر اختلاف تورم ایران و آمریکا را به عنوان تنها عامل مداخله‌گر در نرخ برابری ارز در نظر بگیریم، قیمت فعلی دلار (فعلی = تابستان 1391) باید در حدود 33.600 ریال در نظر گرفته شود (نمودار 2).

نمودار 2- محاسبه‌ی تخمینی قیمت دلار بر اساس تفاوت میزان تورم در ایران و آمریکا از سال 2001 تا 2012 (آبی: اختلاف تورم در ایران و آمریکا؛ زرد: قیمت محاسبه شده مناسب برای دلار)

نمودار 2- محاسبه‌ی تخمینی قیمت دلار بر اساس تفاوت میزان تورم در ایران و آمریکا از سال 2001 تا 2012 (آبی: اختلاف تورم در ایران و آمریکا؛ زرد: قیمت محاسبه شده مناسب برای دلار)

اما روش بهتر برای تعیین قیمت دلار، تعدیل داده‌های قبلی بر حسب میزان کاهش صادرات نفت (به عنوان مهمترین منبع درامد) از کل میزان صادرات است. در این صورت قیمت دلار، امروزه باید چیزی در حدود 24.000 ریال باشد (نمودار 3).

نمودار 3- محاسبه‌ی تخمینی تعدیل شده‌ی قیمت دلار بر اساس تغییرات قیمت نفت و تورم از سال 2001 تا 2012 (آبی: اختلاف تعدیل شده؛ زرد: قیمت محاسبه شده مناسب برای دلار)

نمودار 3- محاسبه‌ی تخمینی تعدیل شده‌ی قیمت دلار بر اساس تغییرات قیمت نفت و تورم از سال 2001 تا 2012 (آبی: اختلاف تعدیل شده؛ زرد: قیمت محاسبه شده مناسب برای دلار)

به دلیل وجود متغیرهای مداخله‌گر فروان در این معادله، هیچ کدام از این روش‌ها برای تعیین قیمت دلار قطعی و بدون خطا نیست، اما پر واضح است که ارقام به دست آمده، از گمانه‌زنی‌های غیر علمی یا علمی ـ تخیلی(!) به واقعیت نزدیکتر است.

نمودار 4 نشان دهنده‌ی صادرات نفت (خط سبز) و درامد ایران از نفت (خط آبی) است. به طور کلی می‌توان گفت که درامد ایران از نفت هنوز هم از سال 1380، بالاتر است.

نمودار 4 - صادرات نفت (خط سبز) و درامد ایران از نفت (خط آبی) بین سال‌های 1980 تا 2012.

نمودار 4 – صادرات نفت (خط سبز) و درامد ایران از نفت (خط آبی) است بین سال‌های 1980 تا 2012.

اگر قیمت کنونی دلار بر حسب این اطلاعات در حد مطلوب، ثابت شود، می‌تواند به کاهش واردات و تسهیل صادرات غیر نفتی منجر گردد.

 


توضیح: مطالب و نمودارها مربوط به پژوهشی است که در شرکت مشاوره آتیه بهار انجام گرفته است. متاسفانه به دلیل قانون کپی رایت نمی‌توانم کل مقاله را در اینجا بیاورم.

نظرات در گوگل پلاس

کلیدواژه‌ها: ،


Leave a Reply